Wirus RSV zagraża seniorom tak samo, jak dzieciom. Szczepienie odgrywa szczególną rolę w profilaktyce zakażeń tym wirusem u osób starszych, ponieważ brak skutecznych leków na tę infekcję – podkreślali eksperci na spotkaniu prasowym w piątek, 20 października w Warszawie.
Z danych, które przedstawili badacze, wynika, że w Europie wśród osób powyżej 60. roku życia co roku wykrywa się około trzech milionów przypadków ostrych zakażeń dróg oddechowych wywołanych przez RSV (syncytialny wirus oddechowy), które prowadzą do ponad 270 tysięcy hospitalizacji i około 20 tysięcy zgonów w szpitalu. Z kolei z danych pochodzących ze Stanów Zjednoczonych wynika, że jedna czwarta seniorów umiera w ciągu roku po hospitalizacji z powodu infekcji RSV.
– Nie wiemy, jaka jest liczba zachorowań wywołanych przez RSV w Polsce, ponieważ nie monitorujemy takich danych – przyznała dr hab. Iwona Paradowska-Stankiewicz, konsultantka krajowa w dziedzinie epidemiologii, dodając, że w naszym kraju rzadko wykonuje się testy potwierdzające zakażenie danym patogenem.
„PEŁNA ODPORNOŚĆ JESZCZE SIĘ NIE WYTWORZYŁA”
Prof. Tomasz Targowski, konsultant krajowy w dziedzinie geriatrii, podkreślił z kolei, że w porównaniu z grypą wirus RSV jest bardziej zabójczy – powoduje więcej zgonów. Dotychczas najwięcej mówiło się o zagrożeniach, jakie stwarza on dla najmłodszych dzieci do drugiego roku życia, zwłaszcza dla wcześniaków.
– Tymczasem wirus RSV jest groźny dla najmłodszej i najstarszej populacji, ponieważ u dzieci pełna odporność jeszcze się nie wytworzyła, a w przypadku populacji seniorów słabnie – wyjaśnił dr hab. Tadeusz Zielonka z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.
DŁUŻSZE ŻYCIE, WIĘKSZE RYZYKO
Jak dodał ekspert, do zagrożenia, jakie niesie ze sobą wirus RSV, dla osób w podeszłym wieku nie przywiązywało się zbyt dużej wagi, ponieważ jeszcze 30 lat temu średnia długość życia była mniejsza – w przypadku mężczyzn wynosiła około 66 lat.
– W związku z tym mniej osób wchodziło w wiek, w którym ten wirus jest groźny. Obecnie mamy coraz więcej osób w wieku 70-80 lat, dlatego obserwujemy wzrost liczby ciężkich postaci zakażeń RSV – podkreślił specjalista.
INNE CHOROBY ZWIĘKSZAJĄ RYZYKO
Wspomniani pacjenci wymagają hospitalizacji, często na oddziale intensywnej terapii. Ryzyko pobytu w szpitalu z powodu zakażenia RSV rośnie również u pacjentów z chorobami współistniejącymi – w przypadku astmy jest to wzrost o 2-3,6 razy, w cukrzycy do ponad 11 razy, a w przypadku chorób serca do siedmiu razy.
Profesor Targowski zwrócił uwagę na to, że w Polsce 90 proc. seniorów po 70. roku życia cierpi na wiele chorób współistniejących. – To wyższe statystyki niż w krajach Europy Zachodniej. Jesteśmy schorowanym społeczeństwem – podkreślił geriatra i dodał, że właśnie dlatego zagrożenie wirusem RSV dla seniorów jest tak duże. W jego opinii tym większe znaczenie ma szczepienie osób w podeszłym wieku przeciwko RSV.
SZCZEPIENIA I LECZENIE
Dr Paradowska-Stankiewicz przypomniała, że w czerwcu 2023 roku Europejska Agencja Leków (EMA) dopuściła do obrotu szczepionkę przeciw RSV dla osób w wieku 60 lat i starszych. W badaniu okazało się, że jej skuteczność w zapobieganiu zapaleniu dolnych dróg oddechowych wywołanemu przez RSV wynosi 82,6 proc. Co ciekawe, skuteczność szczepionki rosła wraz z wiekiem, a u osób starszych z co najmniej jedną chorobą współistniejącą, jak cukrzyca czy choroba serca, wynosiła 94,6 proc.
Jak ocenił dr Zielonka, szczepionka przeciw RSV odgrywa szczególną w profilaktyce zakażeń tym wirusem. – W przypadku grypy czy COVID-19 możemy zastosować leki przeciwwirusowe, podczas gdy na RSV nie mamy leków – wskazywał.
BEZPIECZNI DZIADKOWIE, BEZPIECZNE WNUKI
O tym, że szczepionka może odegrać istotną rolę w profilaktyce zakażeń RSV i zgonów z ich powodu, świadczy to, że w Polsce od 1 października 2023 roku znalazła się ona na liście szczepień zalecanych dla dorosłych.
Dr Zielonka zaznaczył, że korzyści ze szczepienia seniorów przeciw RSV mogą objąć również najmłodszych, ponieważ zaszczepienie dziadkowie nie będą zakażać swoich wnucząt.
„SZCZEPIENIA POWINNY BYĆ REFUNDOWANE”
Eksperci zgodzili się, że do zwiększenia dostępności szczepionki przeciw RSV dla seniorów konieczna byłaby jej refundacja. – Szczepienia zalecane powinny być bezpłatne, inaczej jest to niespójny komunikat – ocenił dr Zielonka.
W ocenie specjalistów nakłady na szczepienia zwrócą się, ponieważ zmniejszą liczbę hospitalizacji z powodu infekcji RSV, a statystyki dowodzą, że lecznictwo szpitalne jest najdroższe dla systemu ochrony zdrowia.
PAP/jk
